Zabudowania gospodarcze folwarku Kossaków zaadaptowane na Schronisko Młodzieżowe „Koss”

stajniaZabudowania gospodarcze folwarku Kossaków: spichlerz-gorzelnia, obora z lodownią do schładzania mleka oraz wielka stodoła, znajdowały się w bardzo bliskim sąsiedztwie dworu od północnej strony, pozostałe budynki, łąki i pola uprawne, ciągnęły się aż na Bucze, najwyższe wzniesienie w okolicy (418 np m). W latach trzydziestych XX wieku, nie mogąc sprostać spłacaniu kredytów, folwark dworski, (przy akceptacji Michała Grażyńskiego, Wojewody Śląskiego), przekazano Chorągwi Śląskiej Związku Harcerstwa Polskiego. Tak w Górkach Wielkich powstała Harcerska Szkoła Instruktorska ZHP, prowadzona przez Aleksandra Kamińskiego (dh. Kamyka). Harcerze, przy pomocy miejscowej ludności, w krótkim czasie wybudowali trzy nowe budynki, a pozostałe zabudowania folwarczne przystosowali do własnych potrzeb. W 1937 roku wzdłuż południowej strony podwórza, pod oknami dworu, powstał długi, wąski budynek przeznaczony na stajnię końską. Po zakończeniu wojny na terenie folwarku utworzono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną, a w Szkole Instruktorskiej ZHP, sanatorium dziecięce. Z biegiem lat przed wojenne budynki niszczały, nowe były brzydkie i mało funkcjonalne. W latach dziewięćdziesiątych RSP rozpoczęła sprzedaż majątku. Na teren dawnego folwarku wschroniskokroczył drobny, uciążliwy przemysł. W obawie przed wchłonięciem tych terenów przez przypadkowych właścicieli, grunt przylegający do Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej zakupiły córka Zofii Kossak z wnuczką pisarki, Anną, aby przeznaczyć go na powiększenie parku, natomiast, Fundacja im. Zofii Kossak nabyła stary zabytkowy spichlerz, a w 2003 roku wnuczka Zofii Kossak, Anna, córka Witolda Szatkowskiego, kupiła od RSP działkę przylegającą do ruin dworu ze stajnią harcerską i lodownią. W 2004 roku powołano do życia spółkę „Koss”, której celem stało się stworzenia atrakcyjnego miejsca umożliwiającego aktywny wypoczynek w zabytkowym miejscu. W ciągu trzech lat przeprowadzono kapitalny remont i adaptację byłej stajni kossharcerskiej i lodowni dworskiej na komfortowo wyposażone schronisko z zapleczem. Była „Stajnia” mieści 70 osób w gustownie urządzonych, 3 do 14 osobowych pokojach, z łazienkami, a była „Lodownia dworska” zapewnia wspaniałe, nastrojowe miejsce na rekreację. Posiada dużą jadalnię z kominkiem, turystyczną kuchnię i świetlicę z widokami na góry. W obrębie budynków Schroniska jest miejsce na otwarte ognisko oraz gry sportowe i terenowe. Działania te zmierzają, zgodnie z celami statutowymi Fundacji, do uratowani i ocalenia historycznego miejsca. Osoby, które przybędą do Schroniska „Koss” będą mogły nie tylko odpocząć w unikalnym otoczeniu, ale i wzbogacić się wiedzą o tradycji, obyczajach i historii tej ziemi. 

foto: kossakschronisko.pl